Encyklopedia Morska Odessy (w skrócie MEO) to publikacja o całkowicie nowym formacie, łącząca precyzję klasycznej encyklopedii z różnorodnym materiałem literackim i artystycznym. Książka jest przeznaczona zarówno dla specjalistów z branży morskiej, jak i dla szerokiego grona czytelników.

Celem MEO jest zachowanie pamięci historycznej Odessy, stworzenie ogólnotematycznego dzieła poświęconego morskiej historii miasta, ze wszystkimi znaczącymi wydarzeniami, nazwiskami i losami osób zaangażowanych w tę historię. Historia Odessy jest wyjątkowo bogata w barwne i różnorodne wydarzenia. Jest ściśle związana z najważniejszymi wydarzeniami historycznymi Rosji, Ukrainy, Europy, regionu Morza Czarnego, z życiem i twórczością wielu wybitnych ludzi.

Bliskie i harmonijne relacje między sprawami morskimi a światem polityki, nauki, kultury i sztuki, charakterystyczne dla Odessy, są również niezwykle interesujące. Warstwa kulturowo-historyczna, którą Odessa stworzyła na tym obszarze, ma ogromne znaczenie, wykraczające daleko poza granice miasta i regionu. Jest to jedna z najbardziej wyrazistych, oryginalnych dominant kulturowych całej przestrzeni postsowieckiej. Niestety, informacje te nie zostały należycie usystematyzowane ani w czasach ZSRR, ani po powstaniu niepodległej Ukrainy.

Podstawy naukowe i metodologiczne oraz strukturę encyklopedii opracował zespół specjalistów z Ukraińskiego Instytutu Badawczego Fizyki Morskiej, kierowanego przez Jakowa Szpigelmana. Na wykonawcę – koordynatora publikacji wybrano wiodące wydawnictwo transportowe Ukrainy „Porty Ukrainy”, kierowane przez redaktora naczelnego Konstantina Ilnickiego. Następnie, w toku prac, stopniowo formował się zespół autorski projektu: czołowi historycy marynarki wojennej, krajoznawcy, dziennikarze i pisarze zajmujący się tematyką morską, eksperci, znani weterani floty i portów, kolekcjonerzy, pracownicy odeskich muzeów. Zespół autorski publikacji liczy 140 osób.